Vooraf

Voor een ander bootjes-forum (BootBits van de Watersport gebruiksgroep van de HCC) schreef ik n.a.v. een vraag iets over het meten van de afwezigheid van lekstromen tussen bedrading en romp. Zeker op een aluminium schip kunnen dergelijke stromen vrij desastreus zijn. Omdat vele Ovnizeilers-leden niet de Bootbits ontvangen maar de informatie ook voor hen nuttig is, zet ik mijn advies ook op de Ovnizeilers site.

Hoe te controleren op goede isolatie tussen bedrading en een metalen romp?

Door slijten van de isolatie of door zout, vocht en vuil ophoping kan in een oorspronkelijk goed aangelegde installatie toch een elektrische verbinding tussen bedrading en de metalen romp ontstaan. Regelmatige controle is derhalve zinvol. Zelf gebruik ik de passieve methode beschreven door John C. Payne in "The Marine Electrical and Electronics Bible. A practical handbook for cruising sailors", Adlard Coles Nautical, 1994, ISBN 0-7136-4110-X. Een zeer nuttig boek met nuttige, op de praktijk gerichte informatie.

Passieve isolatietest

Deze test meet de weerstand tussen romp en positieve en negatieve bedrading met een multimeter met ohm-uitlezing.
1.. Zet de hoofdschakelaars uit. (Voor het 230 V systeem: trek de walstroomstekker er uit.)
2.. Zet alle apparatuur etc. aan zodat alle elektrische circuits met elkaar verbonden zijn.
3.. Verbindt de positieve meetkabel met de positieve bedrading en de negatieve met de romp. Lees de weerstand af.
4.. Verbindt de positieve meetkabel met de negatieve bedrading en de negatieve met de romp. Lees de weerstand af.


Resultaten;
1.. 10k ohm of meer betekent een afdoende isolatie
2.. Een aflezing tussen 1k en 10k ohm betekent dat er ergens een klein lek zit. Niet direct schadelijk, maar het moet wel opgespoord en hersteld worden. Opsporen door stelselmatig de verschillende circuits uit te schakelen totdat de weerstandmeting weer normaal is.
3.. Een aflezing van minder dan 1k ohm betekent mogelijk een ernstige lekstroom. Onmiddelijke actie is vereist.

Isolatietest onder spanning

De aanwezigheid van een spanningsverschil tussen bedrading en romp kan de weerstand tussen bedrading en die romp drastisch verminderen. Voor een echt grondige controle is daarom het meten van de weerstand met spanning op de bedrading nodig. Voor het 230 V systeem zou de test met een 500 V isolatietester uitgevoerd moeten worden. Alle metingen moeten meer dan 1000k ohm bedragen.

Voor een 12/24 V systeem is die spanning te hoog, de isolatie is daar niet op berekend. Een redelijk alternatief gaat als volgt:
1.. Schakel alle apparatuur in zodat alles met elkaar is verbonden.
2.. Met een multimeter op de DC Volt stand, verbindt de positieve meetkabel met de positieve bedrading, en de negatieve meetkabel met de romp.
3.. Er behoort geen voltageverschil te zijn. Als dat er wl is, dan lekt de negatieve bedrading.
4.. Meet nogmaals, maar nu met de negatieve meetkabel verbonden met de nagatieve bedrading en de positieve met de romp.
5.. Er behoort geen voltageverschil te zijn. Als dat er wl is, dan lekt de positieve bedrading.
6.. Het vinden van het lek gebeurt ook nu weer door stelselmatig alle circuits uit te schakelen.


geschreven door Teun van Waart

Deze tekst is in een word file als download beschikbaar